Türkiye’de İç Göçün Yönü Nasıl Değişiyor?
Türkiye’de 2025 yılında 2 milyon 475 bin kişi il değiştirdi. Bu sayı toplam nüfusun %2,87’sine karşılık geliyor ve 2008’den bu yana ölçülen en düşük ikinci oran oldu.
Her yıl yaklaşık her 30 kişiden biri bir ilden diğerine taşınıyor. 2008-2012 ortalamasında 81 ilin 27’si net göç alıyordu. 2016-2020 döneminde bu sayı 40’a, 2021-2025’te ise 46’ya yükseldi. Net göç, nispeten geçmişte olduğu gibi az sayıda merkezde yoğunlaşmıyor, daha geniş bir il grubuna yayılıyor.
Net göç hızı haritası, Türkiye’de uzun süredir devam eden doğudan batıya göçün sürdüğünü gösteriyor. Değişen şey, göçün seyri oldu. İstanbul artık göç alan bir şehir olmaktan uzaklaştı. 2010’dan önce binde 4,8 ile göç alan il, son beş yılda binde -3 ile göç veren il konumuna geçti. Buna karşılık İstanbul çevresi, Ege ve Akdeniz kıyıları, İstanbul-Ankara hattı en çok göç alan bölgeler haline geldi.
 |
İstanbul’un çevresi, yani Marmara Bölgesi yeni göç merkezi olmuş durumda. Son beş yılda net göç hızı en yüksek iki il Yalova ve Tekirdağ oldu. Çanakkale, Kırklareli, Sakarya, Kocaeli ve Balıkesir de üst sıralarda bulunuyor. İstanbul’u çevreleyen illerin tamamı net göç alıyor.
Ege ve Akdeniz kıyıları ikinci çekim alanını oluşturuyor. Muğla başta olmak üzere Antalya ve Aydın göç alan iller arasında öne çıkıyor. Sayı bakımından ise yıllık ortalamada en çok net göç alan iller Ankara (33 bin), Antalya (21 bin), Tekirdağ (19 bin) ve İzmir (18 bin).
Göç veren illere baktığımızda ise son beş yılda net göç hızı en düşük iller Ağrı, Muş, Van ve Kars oldu. Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu illerinin neredeyse tamamı net göç veriyor. Doğu Anadolu’da eğilim sertleşti. Bölgenin hızı 2015-2020’de binde -10,0 düzeyindeyken son beş yılda binde -14,5’e indi. Hatay ve Malatya ise 2023 depremlerinin etkisiyle en çok göç veren iller arasında yer alıyor. Deprem bölgesinde afet öncesi bir göç eğilimi yokken 2023 etkisiyle beş yılın verisinde bu sonuç elde ediliyor. Bu illerin 2024 ve 2025’te ise göç aldığı görülüyor.
 |
Son beş yılın haritasında Türkiye’de doğu-batı ayrımı süregeldiği gibi yerli yerinde duruyor. Batıda ise ağırlık büyük metropolden çevre illere ve kıyılara kayıyor. 2010 öncesi net göç alan illerin topladığı nüfusun yarısı üç il arasında paylaşılıyordu, listenin başında İstanbul vardı. Bugün aynı pay, altı il arasında dağılıyor ve İstanbul listede yer almıyor.
Not: Net göç hızı, bir yıl içinde bir ile gelenlerle o ilden gidenler arasındaki farkın bin kişilik nüfusa oranını gösterir. İl ve bölge değerleri 2020-2025 yıllık hızlarının ortalamasıdır.
