TÜRKİYE’DE YAŞLI OLMAK
Rapor Bülteni‘nin 139. sayısında yer alan ve TÜİK tarafından hazırlanan Türkiye’de İstatistiklerle Yaşlılar 2025 adlı çalışmayı inceledik.
Nüfus ve Yaş Yapısı
- Yaşlı nüfus hızla artıyor. 2020 yılında 7,9 milyon iken 2025 yılında 9,6 milyon. Son beş yılda artış %20,5.
- Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranının arttığı görülüyor. 2020 yılında %9,5 iken 2025 yılında %11,1.
- Yaşlı nüfusun yarıdan fazlası kadın. Erkek oranı %44,7’ iken kadın oranı %55,3.
- 100 yaş ve üzerindeki kişi sayısı 2025 yılında 8.290.
- Türkiye’nin ortanca yaşı yükseliyor. 2020 yılında 32,7 iken 2025 yılında 34,9.
- Yaşlı bağımlılık oranı artışta. 2020 yılında %14,1 iken 2025 yılında %16,2.
Nüfus Projeksiyonları (Ana Senaryo)
- Nüfus projeksiyonlarına göre yaşlı oranlarının dağılımı şöyle: 2030: %13,5 — 2040: %17,9 — 2060: %27,0 — 2080: %33,4 — 2100: %33,6
- Yaşlı bağımlılık oranında ciddi bir artış öngörülüyor. 2060’ta %45,5, 2080’de %61,9.
Coğrafi Dağılım
- Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu iller Sinop, Kastamonu ve Giresun. (Sırasıyla %21,7 %21,1 ve %20,0.)
- Yaşlı nüfus oranının en düşük olduğu il Şırnak. (%3,8)
- İllerin yarıdan fazlasında yaşlı nüfus oranı %10 ve üzerinde. (62 ilde.)
Hanehalkı ve Yalnız Yaşam
- Her 4 haneden 1’inde en az bir yaşlı birey bulunuyor (%26,1).
- 1,8 milyon yaşlı tek başına yaşıyor. Bu kişilerin çoğunluğu kadın. (Kadınlar %73,5 erkekler %26,5.)
- Tek başına yaşayan ve yakın çevrede çocuğu olmayan yaşlı oranının en yüksek olduğu il Çankırı. (%40,9)
Çocuklarıyla Yakınlık
- Yaşlı bireylerin %37,9’u en az bir çocuğuyla aynı adreste ikamet ediyor.
- %9,9’unun aynı ilde ikamet eden çocuğu bulunmuyor.
- %1,7’sinin Türkiye’de ikamet eden çocuğu yok.
Eğitim ve Medeni Durum
- Yaşlı nüfusda okuma yazma oranı görece yüksek. (Okuma yazma bilmeyen oranı: %11,6.)
- Erkeklerde okuma yazma bilme oranı daha yüksek. (Yaşlı erkeklerin oranı %97,0, yaşlı kadınların oranı %81,5.)
- Yaşlı erkeklerin evli olma oranı daha yüksek. Yaşlı erkeklerin %83,8’i evli iken yaşlı kadınlarda bu oran %47,5.
- Eşini kaybeden yaşlı kadın oranı erkeklerin 4.2 katı. (Kadınlarda %44,9; erkeklerde %10,6.)
İstihdam
- Yaşlı nüfusun işgücüne katılım oranı artışta. 2020 yılında %10,0 iken 2024 yılında %13,1.
- İşgücüne katılım yaşlı erkeklerde daha yüksek. (Yaşlı erkeklerde %21,4, yaşlı kadınlarda %6,5.)
- Çalışan yaşlıların yarıdan fazlası tarım sektöründe yer alıyor. (%56,9)
- Yaşlı nüfustaki işsizlik oranı %2,9.
Yoksulluk
- Yaşlı nüfusun yaklaşık 5’te 1’i yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında. (%22,8) Genel nüfusta bu oran %27,9.
- Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski yaşlı kadınlarda daha fazla. (Erkeklerde %21,8, yaşlı kadınlarda %23,6.)
Sağlık
- Doğuşta beklenen yaşam süresi kadınlarda daha yüksek. Bu rakam Türkiye genelinde 78,1 yıl; kadınlarda 80,7, erkeklerde 75,5 yıl.
- 65 yaşına ulaşan bir kişinin beklenen yaşam süresi ortalama 18 yıl. Kadınlarda 19,6, erkeklerde 16,3.
- 2024 yılında ölen yaşlıların hayatını kaybetme sebeplerinde dolaşım sistemi hastalıkları, solunum sistemi hastalıkları ve tümörler başı çekiyor. (Sırasıyla %39,9 %17,2 ve %14,1.)
- Alzheimer hastalığından ölen yaşlıların oranında düşüş görülüyor. Bu oran 2020 yılında %3,7 iken 2024 yılında %3.
Dijital Kullanım
- İnternet kullanan 65-74 yaş grubundaki bireylerin oranı artıyor. Bu oran 2020 yılında %27,1 iken 2025 yılında %53,2.
- Yaşlı erkeklerde kadınlara göre internet kullanım oranı daha yüksek. İnternet kullanımı yaşlı erkeklerde %61,3 iken yaşlı kadınlarda %46,1.
