BİR KADIN DEKLANŞÖRE BASTI VE TARİHE GEÇTİ
Bugün elimizdeki telefonlarla veya fotoğraf makinelerimizle yaşadığımız her ânı, ‘anı’ diye fotoğraflıyoruz…
Yediğimiz yemekten, günlük kombinlerimizden, outfitchecklerimizden hatta yağan yağmurdan çakan şimşeğe kadar… Çünkü bugün bir fotoğraf çekmek çok kolay. Peki ya 19. yüzyıl için de aynı şeyi söyleyebilir miyiz?
Fotoğrafçılığın sadece bir erkek mesleği olarak bilindiği, sadece erkeklerin fotoğraf çekildiği veya çekilebildiği bir zaman diliminden bahsediyoruz. Birisi çıkıp bir kadın fotoğrafçı olacak dese muhtemelen o dönemin şartlarına göre sert bir tepki alırdı. Ancak bir kadın çıktı ve “Ben hayatımı kazanmak istiyorum bu sebeple fotoğrafçı olacağım. Bir fotoğraf stüdyosu açıyorum” dedi ve bir ilke imza atarak, ilk Türk Müslüman kadın fotoğrafçı olarak tarihe geçti
Tam da tahmin ettiğiniz gibi…
O kişi Naciye Suman’dı.
Osmanlı Devleti’nin son yıllarında İstanbul’da “Türk Hanımlar Fotoğrafhanesi” stüdyosunu açarak fotoğraf çekmeye başlamıştı. Eşi İsmail Hakkı Bey kendisine fotoğrafçılığı öğretmişti. Ancak I. Dünya Savaşı çıkınca eşi cepheye gitti. Naciye Hanım kendisi ve üç çocuğu ile birlikte maddi sıkıntı çekmeye başladı. Bunun üzerine evinin çatı katını fotoğraf stüdyosuna çevirdi ve kadınların fotoğrafını çekerek para kazanmaya başladı. Bu fotoğrafçılık işi tutunca kendisinden düğün fotoğrafları çekmesi de istenmişti. Böylece Naciye Hanım’ın ünü bütün İstanbul’u kaplamıştı. Hatta dönemin padişahı Sultan Reşat’ın torunlarına bile fotoğrafçılık dersi veriyordu.
Naciye Hanım’ın çektiği fotoğrafların olduğu fotoğraf arşivi maalesef günümüze kadar ulaşamamıştır. Ancak Gülderen Bölük Koleksiyonu’nda yer alan “Türk Hanımlar Fotoğrafhanesi-Naciye” damgalı bazı fotoğraflar günümüze ulaşmıştır. Aşağıda o fotoğraflardan bazılarını paylaşıyorum. Siz o fotoğraflara bakınca ‘tarihi bir fotoğraf’ göreceksiniz ama o fotoğraflar bir kadın ve üç çocuğunun hayatta kalma mücadelesini saklamaktadır…
