112 YAŞINDA ÖNCE MÜSLÜMAN OLDU, SONRA SÜNNET OLDU
Kıymetli okurlarım,
Geçtiğimiz hafta Osmanlı arşivinde araştırma yaparken ilgimi çeken bir olaya rastladım. Yıllardır Osmanlı arşiv belgelerini incelerim ancak böylesi bir olaya daha önce hiç denk gelmemiştim.
Bu arşiv belgesinde 112 yaşında olan Yusuf Efendi’nin dönemin padişahı III. Ahmed’den bir isteği yazıyordu. Bu isteği sebebiyle Yusuf Efendi, padişaha bir mektup (arzuhâl) yazmıştı. Bu arzuhâl de kayıtlara geçerek İbnül Emin Tasnifi – Müsted’iyat (BOA. İE. MT. 3/291-2) içerisinde yer almaktaydı.
18 Şubat 1716 (24 S. 1128) tarihli olan bu arşiv belgesi (arzuhâli) 112 yaşında Yusuf Efendi tarafından kaleme alınmıştı. Yusuf Efendi Hristiyanlık dinine mensup eski bir din adamıydı. Ruhban sınıfına mensuptu. Ancak 112 yaşında İslam dini ile tanışarak Müslüman olmuştu. Yusuf Efendi Müslüman olduktan sonra eski ismi yerine Yusuf adını almış ve sünnet olmuştu. Ancak Yusuf Efendi oldukça yaşlı olduğu için sünnet olduktan sonra rahatsızlanmış ve çalışıp para kazanacak gücü kalmamıştı. Bu sebeple dönemin padişahı III. Ahmed’e bir mektup (arzuhâl) yazarak durumunu anlatmış ve İstanbul Gümrüğü gelirlerinden kendisine bir miktar yardım/gelir tahsis edilmesini rica etmişti. Ayrıca iyileşmesi için de padişahın kendisine dua etmesini de rica ettiğini mektubunun sonuna eklemişti.
Osmanlı arşivinde rastladığım bu ilginç olay bizlere 112 yıllık bir ömrün son demlerinde ruhban sınıfından ayrılarak, İslamı kabul ederek Müslüman olup hayatını değiştiren Yusuf Efendi’nin hayatının hikâyesini ve devletin merhametine bırakılan son bir dileğini anlatmaktadır. Aşağıda bu olayın anlatıldığı arşiv belgesini bırakıyorum. İyi okumalar dilerim.
‘’Devletlü ve merhametlü ve inâyetlü sultânım hazretleri sâğ olsun.
Bu kulları yüz on iki yaşında ve ruhbanlar zümresinde iken devletlü sultânım hazretlerinin huzûr-ı âlîlerinde şeref-i İslâm ile müşerref olup elhamdülillâhi Te‘âlâ ve lâkin ziyâde pîr ü ihtiyâr kâr ü kisbe iktidârım ve tâkatim olmayup ve sünnet olaldan berü hasta yatarum. Merhamet ve inâyetler ümidiyle devletlü efendime ahvâlim i‘lâm lillâhi Te‘âlâ ve Resûlihî pîrlik ve ihtiyârlık hâlime merhamet buyurup kifâf-ı nefs mikdârı İstanbul Gümrüğünden ihsân ve mesrûr buyurmanız recâvü niyâz ederim. Birkaç günlük ömrümde efendimin du‘âsında olayım. Ma‘lûm-ı devletleridir ki bu sinîn-i sâlde şeref-i İslâm ile müşerref olduğum ecilden ümîd-vârım ki devletlü efendimin hakkında du‘âmız müstecâb ola. Allâhu Sübhânehû ve Te‘âlâ şevketlü ve kerâmetlü pâdişâh-ı âlem-penâh hazretlerinin ve inâyetlü efendimin ömr ü devletlerin yevmen fe-yevmen ziyâde eyleyüp ve a‘dâ-yı dîn üzerine gâlib ü muzaffer eyleye âmîn bi-hürmeti seyyidi’l-mürselîn bâkî emr ü fermân devletlü efendim sultânım hazretlerinindir.’’
Bende-i
Yusuf
