Hayat Tabloları, 2022-2024

Rapor Bülteni’nin 127. sayısında yer alan ve TÜİK tarafından yayımlanan Hayat Tabloları, 2022-2024 başlıklı çalışmayı inceliyoruz.

Önce Kavramlar…

Beklenen yaşam süresi: Bir kişinin, toplumdaki mevcut ölüm oranları değişmeden devam ettiği takdirde ortalama kaç yıl daha yaşayabileceğini gösteren istatistiksel bir ölçü.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS): Türkiye’de nüfusu adres bazında kayıt altına alıyor, yerleşim yerlerine göre güncel ve doğru nüfus bilgisi sağlıyor. TÜİK bu sistem üzerinden yıllık nüfus verilerini yayımlıyor.

Ulusal Eğitim İstatistikleri Veri Tabanı (UEİVT): Milli Eğitim Bakanlığı tarafından oluşturulan, Türkiye’deki öğrenciler, öğretmenler, okullar ve eğitim göstergelerine ilişkin tüm verilerin toplandığı ulusal veri tabanı.

BULGULAR

Beklenen yaşam süresi artışta.

• Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi 2021-2023 döneminde 77,3 yıl iken 2022-2024 döneminde 78,1 yıla yükseldi.
• Kadınların beklenen yaşam süresi daha fazla. Erkeklerde doğuşta beklenen yaşam süresi 2021-2023 döneminde 74,7 yıl iken 2022-2024 döneminde 75,5. Kadınlarda aynı dönemlerde 80 yıl ve 80,7 yıl.
• Kadın ve erkekler arasındaki beklenen yaşam süresi farkı 5,2 yıl düzeyinde.

Beklenen yaşam süreleri: 15 yaş, 30 yaş ve 65 yaş için değişken.

• 15 yaşındaki bireylerin kalan yaşam süresi ortalama 64,3 yıl. Erkeklerde 61,7 yıl, kadınlarda 66,9 yıl.
• Rapora göre 30 yaşındaki bir kişinin ortalama 49,9 yıl daha yaşaması bekleniyor. Erkeklerde bu süre 47,5 yıl, kadınlarda ise 52,3 yıl.
• 30 yaşındaki kadınlar ile erkeklerin ortalama kalan yaşam süresi arasındaki fark 4,8 yıl.
• 50 yaşındaki bireylerin kalan yaşam süresi Türkiye genelinde ortalama 30,9 yıl.
• 65 yaşındaki bir kişinin ortalama 18 yıl daha yaşaması bekleniyor. Erkeklerde bu süre 16,3 yıl, kadınlarda ise 19,6 yıl. Bu yaşta kadınlar erkeklerden ortalama 3,3 yıl daha uzun yaşıyor.

Yüksek eğitim ömrü uzatıyor.

• Eğitim düzeyine göre yapılan değerlendirmede, eğitim seviyesi yükseldikçe beklenen yaşam süresinin arttığı belirlendi.
• Düşük eğitim seviyesine sahip gruplarda her yaş için beklenen yaşam süresi daha düşük düzeylerde; yükseköğretim düzeyinde ise belirgin artış gözlendi.
• 30 yaşındaki kişilerde, düşük eğitim seviyesine sahip olanlarla üniversite mezunları arasında yaklaşık 5 yıllık yaşam süresi farkı bulunuyor.
• Cinsiyete göre incelendiğinde, hem erkeklerde hem kadınlarda eğitim seviyesinin yükselmesiyle beklenen yaşam süresinde artış oluştu.

Sağlıklı yaşam süresi cinsiyete göre değişiyor.

• Türkiye’de doğuşta sağlıklı yaşam süresi ortalama 57,6 yıl. Erkeklerde bu süre 58,9 yıl, kadınlarda ise 56,3 yıl.
• Erkeklerin sağlıklı yaşam süresi kadınlara göre ortalama 2,6 yıl daha uzun.