II.Abdülhamit’in Bilinmeyen Yüzü: Borsacı Padişah
33 senelik bir hükümdarlık… Ateşten gömlek giyen bir padişah… Tesadüfen tahta çıkmasına rağmen dağılmakta olan bir imparatorluğun yıkılışını 33 yıl geciktiren bir padişah…
Bu padişah yeniden gündeme bomba gibi düştü. Yaklaşık 10 ay önce YouTube sosyal platformuna yüklenen bir videodan kesilen kısa bir bölüm sosyal medyada yeniden gündem oldu. II. Abdülhamit paragöz müydü? Mal varlığı niye bu kadar çoktu? Fatih Altaylı ve eski Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik beraber bu konuyu konuşmuşlardı. Videodan kesilen bir kısmı da gündemimize düşünce sizlere bu mal varlığının ardındaki sebepleri anlatmaya geldim…
İlk olarak II. Abdülhamit’in mal varlığını bir hatırlayalım. II. Abdülhamit’in Tapu Kadastro Kayıtları’na göre Orta Doğu ve Anadolu’da toplamda 7760 tapusu bulunmaktaydı. Bu tapular 1869-1908 yıllarına aitti. Bu tapular içerisinde tarlalar, bağlar, meralar, korular, çiftlikler, zeytinlikler vardı. Tapu kayıtlarına ilaveten Alman, İngiliz ve Fransız bankalarında bulunan yaklaşık 250 milyon dolara denk gelen de bir parası vardı. Peki, bir Osmanlı padişahı üstelik yıkılmaya yüz tutmuş bir dönem padişahı nasıl bu kadar çok zengin olabilmişti?
Tarihi kaynaklarda açıkça yazmamakla birlikte II. Abdülhamit şahsi servet edinen ilk ve hatta tek padişahtır. Ancak onun serveti padişah olduğu zamandan değil şehzadelik yıllarına dayanmaktadır. II. Abdülhamit son dönem şehzadelerinden en zengin şehzade idi. Çünkü tahta çıkmayacağı düşünülüyordu. Bu sebeple daha çok ‘iş insanı’ şeklinde görülüyor ve çalışıyordu. Gençliğinden beri borsayı çok yakından takip ediyordu. Bunun yanı sıra çiftlikler kurup bu çiftlikleri işletmekteydi. O dönemde çiftlikler ve borsa işi oldukça iyi para kazandırıyordu. Bu sebeple borsa ve çiftlik işlerinden II. Abdülhamit muazzam bir servet elde etmişti.
Bu başarısının ardında kuşkusuz II. Abdülhamit’in Avrupa borsasını ve finansını yakından takip etmesiydi. Dönemin Galata Bankerleri ile de iletişimi mevcuttu. Bu konu tarihi kaynaklarda açıkça işlenmemiş ancak dolaylı yoldan çeşitli eserlere konu olmuştu. Bizde bu işin arka planını dolaylı anlatımlar üzerinden tespit etmiş olduk. Peki, bugün borsayı yakından takip etsek biz de acaba II. Abdülhamit’in servetine ulaşabilir miyiz?
33 senelik bir hükümdarlık… Ateşten gömlek giyen bir padişah… Tesadüfen tahta çıkmasına rağmen dağılmakta olan bir imparatorluğun yıkılışını 33 yıl geciktiren bir padişah…
Bu padişah yeniden gündeme bomba gibi düştü. Yaklaşık 10 ay önce YouTube sosyal platformuna yüklenen bir videodan kesilen kısa bir bölüm sosyal medyada yeniden gündem oldu. II. Abdülhamit paragöz müydü? Mal varlığı niye bu kadar çoktu? Fatih Altaylı ve eski Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik beraber bu konuyu konuşmuşlardı. Videodan kesilen bir kısmı da gündemimize düşünce sizlere bu mal varlığının ardındaki sebepleri anlatmaya geldim…
İlk olarak II. Abdülhamit’in mal varlığını bir hatırlayalım. II. Abdülhamit’in Tapu Kadastro Kayıtları’na göre Orta Doğu ve Anadolu’da toplamda 7760 tapusu bulunmaktaydı. Bu tapular 1869-1908 yıllarına aitti. Bu tapular içerisinde tarlalar, bağlar, meralar, korular, çiftlikler, zeytinlikler vardı. Tapu kayıtlarına ilaveten Alman, İngiliz ve Fransız bankalarında bulunan yaklaşık 250 milyon dolara denk gelen de bir parası vardı. Peki, bir Osmanlı padişahı üstelik yıkılmaya yüz tutmuş bir dönem padişahı nasıl bu kadar çok zengin olabilmişti?
Tarihi kaynaklarda açıkça yazmamakla birlikte II. Abdülhamit şahsi servet edinen ilk ve hatta tek padişahtır. Ancak onun serveti padişah olduğu zamandan değil şehzadelik yıllarına dayanmaktadır. II. Abdülhamit son dönem şehzadelerinden en zengin şehzade idi. Çünkü tahta çıkmayacağı düşünülüyordu. Bu sebeple daha çok ‘iş insanı’ şeklinde görülüyor ve çalışıyordu. Gençliğinden beri borsayı çok yakından takip ediyordu. Bunun yanı sıra çiftlikler kurup bu çiftlikleri işletmekteydi. O dönemde çiftlikler ve borsa işi oldukça iyi para kazandırıyordu. Bu sebeple borsa ve çiftlik işlerinden II. Abdülhamit muazzam bir servet elde etmişti.
Bu başarısının ardında kuşkusuz II. Abdülhamit’in Avrupa borsasını ve finansını yakından takip etmesiydi. Dönemin Galata Bankerleri ile de iletişimi mevcuttu. Bu konu tarihi kaynaklarda açıkça işlenmemiş ancak dolaylı yoldan çeşitli eserlere konu olmuştu. Bizde bu işin arka planını dolaylı anlatımlar üzerinden tespit etmiş olduk. Peki, bugün borsayı yakından takip etsek biz de acaba II. Abdülhamit’in servetine ulaşabilir miyiz?
