BİR YAZIT BULUNDU VE TARİHİN AKIŞI DEĞİŞTİ!
Kıymetli okurlarım,
Her fırsatta sizlere, tarih biliminin üst üste konularak ilerleyen bir bilim olduğunu söylüyorum. Yeni bir bilgi ortaya konulduğunda eski bilgi yerine bu bilgi kullanılmaya başlar. Bugün de sizlere buna örnek olabilecek yeni bir buluştan söz etmek istiyorum. Bu yeni buluş adeta tarihin akışını değiştirdi desek abartmış sayılmayız.
Oğuzca, Oğuz boyuna mensup Türklerin konuştuğu lehçe ve ağızlara denilmektedir. Bu konuşma dili, Arap yazısıyla en erken 13. yüzyıl civarında yazıldığı bilinmekteydi. Ta ki… 21 Aralık 2025 günü yayımlanan bir makaleye kadar.. ‘’Kültöbe Yazıtı: Erken Oğuzlarda Yazı Kullanımına İlişkin Yeni Bir Buluntu’’ isimli makaleyi kaleme alan Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç ve Alparslan Kavaklı’nın çalışmasına göre Oğuzların yazı kullanımı 9 veya 10. yüzyıla kadar uzanabilmektedir.
Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç hocamızın bulduğu bu yazıtın Oğuzlar dönemine ait olduğu düşünülmektedir. Bu yazıt Kazakistan’da Orangay Köyü’ndeki bir köy okulu içerisinde bulunmaktaydı. Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç, müzede gezerken bu yazıt ve üzerindeki yazı dikkatini çekmişti. Yazıtı sorduğunda ise, yazıtın hakkında hiçbir bilgi olmadığını öğrenince araştırmalara başlamıştı.
Hocamızın yaptığı araştırmalar sonucunda yazıtta yer alan cümlecik ‘’Hazar hanının kulu’’ veya ‘’Kazan kan kul’’ gibi bir anlam vermektedir. Buna göre Hazar Devleti’ne gidip gelen bir Oğuz tarafından yazıldığı düşünülmektedir. Bu çalışma ile hem Oğuzca’nın kullanılması hem de Oğuzların Hazar Devleti ile olan ilişkileri yeni bir boyut kazanmıştır.
Bir yazıt, tarihin akışını etkilerken, geçmişe dair bildiklerimizi yeniden şekillendirmiştir… Bu keşif, Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç’un titiz çalışmaları sayesinde Oğuzların tarihine ışık tutarak, geçmişin derinliklerine dair yeni bir kapı araladığını söyleyebiliriz. Ayrıntıları merak edenler için makalenin linkini buraya bırakıyorum.
Keyifli okumalar…
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/5375723
