Küresel Riskler Raporu 2026

Rapor Bülteni’nin 133. sayısında yer alan ve Dünya Ekonomik Forumu (WEF) tarafından yayımlanan Küresel Riskler Raporu 2026 başlıklı çalışmayı inceliyoruz.

Jeoekonomik Çatışma: Devletlerin ticaret, yaptırım, yatırım kısıtlamaları ve tedarik zincirleri gibi ekonomik araçları siyasi ve stratejik baskı unsuru olarak kullanması.

Dünya Ekonomik Forumu (World Economic Forum – WEF)

Dünya Ekonomik Forumu, küresel ölçekte ekonomik, siyasi, çevresel ve teknolojik riskleri analiz ederek politika yapım süreçlerine veri temelli katkı sunan bağımsız bir uluslararası kuruluş.

Küresel Riskler Raporu kapsamında WEF, uzman görüşleri ve nicel veriler ışığında kısa ve uzun vadeli riskleri değerlendiriyor, bu risklerin küresel sistem üzerindeki etkilerini ortaya koyarak karar alıcılara yol gösterici analizler üretiyor.

BULGULAR

Dünyada belirsizlik derinleşiyor.

• Raporda yer verilen uzman görüşlerine göre önümüzdeki iki yıla ilişkin görünüm giderek kararıyor.
• Önümüzdeki iki yıl için küresel ortamı tanımlayan anahtar kelimeler: “Türbülanslı” veya “fırtınalı”.
• 10 yıllık perspektifte küresel risk ortamının daha da kötüleşeceği öngörülüyor.
• Hem kısa hem uzun vadede “istikrarlı” bir küresel tabloya işaret eden beklenti marjinal düzeyde kalıyor.

Kriz yaratma potansiyellerinin dağılımı.

• 2026’da küresel kriz yaratma potansiyeli en yüksek risk başlığı: Ticaret savaşları.
• Ticaret savaşları yatırım kısıtlamaları, tedarik zincirlerinin jeopolitik araçlara dönüşmesi başlıkları ile birlikte değerlendiriliyor.
• Kriz yaratma potansiyeli olarak 2. sırada devletlerarası silahlı çatışmalar yer alıyor. (%14)
• Bu riski sırasıyla aşırı hava olayları, toplumsal kutuplaşma, yanlış bilgi ve dezenformasyon takip ediyor. (%8, %7,%7.)
• Yanlış bilgi ve dezenformasyonun kriz yaratma potansiyelinde ilk beş risk arasında bulunması dikkat çekici.
• Toplam dağılımdan ayrı olarak kısa vadeli (2 yıllık) risk sıralamasına bakıldığında ise yanlış bilgi ve dezenformasyon en ciddi 2. risk olarak tanımlanıyor.
• Eşitsizlik, üst üste 2. yıl “en fazla diğer riskleri tetikleyen” küresel risk olarak öne çıkıyor.
• Toplumsal kutuplaşma 2 yıllık risk sıralamasında ilk 5’te yer alıyor.
• İnsan hakları ve sivil özgürlüklerin aşınması riski geçen yıla kıyasla 2 sıra yükselmiş durumda.
• Siber güvensizlik küresel risk potansiyeli açısından 6. sırada yer alıyor. Yapay zekâ teknolojilerinin olumsuz sonuçları kısa vadede görece daha alt sıralarda yer alsa da uzun vadede en hızlı risk tırmanışı yaşayan başlık konumunda.
• Yapay zekânın olumsuz etkileri 2 yıllık sıralamada 30. sıradayken, 10 yıllık perspektifte 5. sıraya yükseliyor. Bu durum, teknolojik ilerlemenin uzun vadeli toplumsal ve ekonomik etkilerine yönelik kaygının hızla arttığını gösteriyor.

Çevresel riskler kriz potansiyeli açısından önem kaybediyor.

• Rapora göre ilk 10 riskin yarısını çevresel başlıklar oluşturuyor.
• Buna karşın iki yıllık küresel risk sıralamasında, aşırı hava olayları 2. sıradan 4. sıraya gerilerken; kirlilik riskinin 6. sıradan 9. sıraya düştüğü görülüyor.

Ekonomik durgunluk ve enflasyon riski artış gösteriyor.

• Küresel kriz oluşturma potansiyeli bakımından enflasyon riski 8 sıra artış göstererek ilk 25 risk arasına girmiş durumda.
• Küresel ekonomik durgunluk riskinin, 2 yıllık risk sıralamasında 8 basamak yükseldiği görülüyor.
• Varlık balonlarının patlaması riski 7 basamak yükselerek finansal istikrara yönelik kırılganlığın arttığını gösteriyor.
• Yüksek borçluluk, kırılgan piyasalar ve jeoekonomik gerilimler ekonomik riskleri besleyen ana unsurlar olarak öne çıkıyor.

• Gelir dağılımındaki bozulma, yüksek yaşam maliyetleri ve fırsatlara erişimdeki dengesizlik, toplumsal sözleşmenin sorgulanmasına yol açıyor.

• Rapora göre önümüzdeki 10 yılda dünyanın çok kutuplu ve parçalanmış bir yapıya evrileceğini düşünenlerin oranı %68.
• Kurallara dayalı mevcut uluslararası düzenin güçleneceğini öngörenlerin oranı yalnızca %6.
• Küresel Riskler Raporu 2026, risklerin tekil değil, birbirini besleyen çoklu krizler şeklinde ilerlediğini ortaya koyuyor.